Rối loạn hoang tưởng ở người trẻ. Nhận biết sớm và điều trị

[Tóm tắt Y khoa]
Đây là trường hợp một người trẻ trong độ tuổi đôi mươi khởi phát các triệu chứng loạn thần từ nhiều năm trước, với biểu hiện nói chuyện một mình, có hành vi kích động và từng có ý tưởng tự làm đau bản thân. Sau giai đoạn dài gián đoạn điều trị, bệnh nhân được chẩn đoán theo dõi rối loạn dạng Hoang tưởng, có yếu tố cần phân biệt với Tâm thần phân liệt, và được điều trị duy trì bằng thuốc kết hợp theo dõi sát diễn tiến lâm sàng qua nhiều đợt tái khám. Sau quá trình điều trị kiên trì, bệnh nhân đã có thể quay lại học tập, làm việc và duy trì đời sống sinh hoạt tương đối ổn định.

Có những thay đổi nhỏ lại là dấu hiệu của cả một quá trình hồi phục

Có những người bệnh không tìm đến phòng khám trong giai đoạn bệnh nặng nhất mà chính người thân phải thay họ đưa ra quyết định điều trị. Cũng có những người, sau nhiều tháng hoặc nhiều năm, lại chủ động nhắn tin xin đặt lịch tái khám, hỏi lịch bác sĩ, lo lắng vì trời mưa không đến kịp hoặc chủ động sắp xếp lịch để tiếp tục điều trị. Với bác sĩ chuyên khoa tâm thần, những điều tưởng chừng rất bình thường ấy đôi khi lại là dấu hiệu đáng mừng của một quá trình hồi phục.

Trường hợp dưới đây đã được thay đổi toàn bộ thông tin nhận dạng nhằm bảo vệ quyền riêng tư của người bệnh. Tuy nhiên, hành trình điều trị vẫn phản ánh chân thực những khó khăn mà nhiều người trẻ mắc các rối loạn loạn thần đang trải qua. Quan trọng hơn, đây cũng là minh chứng rằng việc điều trị đúng cách hoàn toàn có thể giúp người bệnh lấy lại cuộc sống từng bước.

Cần tư vấn từ Bác sĩ Chuyên khoa I Phạm Hồng Phát ?

Đừng tự chẩn đoán! Hãy nhắn tin cho bác sĩ để được đánh giá triệu chứng và lên phác đồ điều trị chuẩn xác nhất.

Chat Zalo Bác Sĩ
Tổng đài: 1900 1246

Khi người bệnh không cho rằng mình đang mắc bệnh

Theo chia sẻ của gia đình trong những lần đầu theo dõi, người bệnh từng có giai đoạn phủ nhận hoàn toàn việc mình mắc bệnh. Đây là biểu hiện khá thường gặp ở nhiều trường hợp mắc các rối loạn loạn thần, đặc biệt là những bệnh lý thuộc nhóm Tâm thần phân liệt hoặc các rối loạn có triệu chứng loạn thần. Khi khả năng nhận biết bệnh bị ảnh hưởng, người bệnh thường không thấy cần phải uống thuốc hoặc đi khám, mặc dù những người xung quanh nhận thấy hành vi và suy nghĩ đã có nhiều thay đổi.

Trong giai đoạn này, gia đình ghi nhận người bệnh thường xuyên nói chuyện một mình, có những lúc la hét hoặc chửi bới vô cớ. Đáng lo ngại hơn, từng xuất hiện ý tưởng tự làm đau bản thân và hành vi mang tính bạo lực. Những biểu hiện này không chỉ làm giảm chất lượng cuộc sống mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sự an toàn của chính người bệnh và những người xung quanh nếu không được điều trị kịp thời.

Một điểm đáng chú ý khác là người bệnh đã từng điều trị trong nhiều năm nhưng sau đó tự ý ngưng thuốc kéo dài. Đây là nguyên nhân rất thường gặp khiến các triệu chứng tái phát. Không ít người bệnh ngừng điều trị khi cảm thấy khỏe hơn mà chưa trao đổi với bác sĩ, dẫn đến nguy cơ bệnh quay trở lại với mức độ nặng hơn trước.

Điều trị không chỉ nhằm giảm triệu chứng

Nhiều người cho rằng thuốc chỉ giúp người bệnh bớt nói nhảm hoặc bớt kích động. Trên thực tế, mục tiêu điều trị rộng hơn rất nhiều. Theo đánh giá của ekip điều trị, người bệnh được sử dụng nhóm thuốc giúp điều hòa hoạt động của các chất dẫn truyền thần kinh trong não, từ đó giảm các triệu chứng loạn thần, hạn chế nguy cơ tái phát và cải thiện khả năng kiểm soát cảm xúc, hành vi.

Bên cạnh việc kiểm soát các triệu chứng cấp tính, điều trị còn hướng đến việc phục hồi chức năng. Điều đó có nghĩa là giúp người bệnh quay trở lại học tập, làm việc, giao tiếp với mọi người và từng bước lấy lại sự độc lập trong cuộc sống. Đây là mục tiêu lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp giữa bác sĩ, người bệnh và gia đình.

Không phải mọi trường hợp đều cần sử dụng thuốc với liều giống nhau trong suốt quá trình điều trị. Khi triệu chứng ổn định, bác sĩ có thể điều chỉnh liều hoặc thay đổi kế hoạch điều trị dựa trên diễn tiến thực tế. Tuy nhiên, mọi thay đổi đều cần được thực hiện dưới sự theo dõi của bác sĩ chuyên khoa.

Thông điệp từ trường hợp lâm sàng này

Điều đáng quý nhất trong hành trình điều trị không phải là việc người bệnh không còn triệu chứng ngay lập tức, mà là mỗi bước tiến nhỏ đều được duy trì theo thời gian. Từ chỗ phủ nhận bệnh, không hợp tác điều trị đến việc chủ động đặt lịch tái khám là một quá trình đòi hỏi rất nhiều nỗ lực từ cả người bệnh, gia đình và đội ngũ điều trị.

Nếu bản thân hoặc người thân xuất hiện các biểu hiện như nói chuyện một mình, nghi ngờ vô căn cứ, thay đổi hành vi kéo dài, có ý tưởng tự làm đau hoặc từ chối điều trị dù có nhiều dấu hiệu bất thường, hãy đưa người bệnh đến khám chuyên khoa càng sớm càng tốt. Can thiệp sớm luôn mang lại nhiều cơ hội phục hồi hơn so với việc chờ các triệu chứng trở nên nghiêm trọng.

Hello Doctor luôn đồng hành cùng người bệnh trong quá trình chẩn đoán, điều trị và theo dõi lâu dài các rối loạn tâm thần. Nếu bạn hoặc người thân đang gặp những dấu hiệu tương tự, hãy chủ động đặt lịch khám để được bác sĩ chuyên khoa đánh giá và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.

Bệnh lý & Triệu chứng liên quan

CÔNG CỤ SÀNG LỌC & BÀI TEST

KẾ HOẠCH THEO DÕI (HOANG TƯỞNG)