Bệnh nhân HIV khi uống thuốc ARV nên kiêng ăn gì?

Bác sĩ Chuyên khoa Truyền nhiễm giải đáp

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi về cho chúng tôi. HIV là một loại virus có khả năng tấn công hệ miễn dịch của người bệnh, do đó việc ăn uống điều độ và hợp lí sẽ góp phần không nhỏ vào việc điều trị và cải thiện các triệu chứng gây ra bởi virus HIV. Để giúp bạn hiểu rõ hơn, chúng tôi xin đưa ra một số thông tin sau đây:

1. Mối liên hệ giữa dinh dưỡng và bệnh HIV

Trên một bệnh nhân HIV, việc cung cấp đầy đủ dưỡng chất sẽ mang lại nhiều lợi ích như:

• Gia tăng chất lượng cuộc sống thông qua việc cung cấp đầy đủ các loại chất thiết yếu mà cơ thể cần.
• Cải thiện hệ thống miễn dịch nhằm chống lại sự tấn công của virus.
• Cải thiện các triệu chứng và biến chứng của HIV.
• Giúp tiêu hóa thuốc điều trị và giúp phòng ngừa tác dụng phụ của chúng.

2. Thuốc ARV có những tương tác gì với thức ăn hằng ngày?

Thuốc ARV và thức ăn có thể tương tác với nhau thông qua nhiều cơ chế, gây ra nhiều hậu quả và lợi ích khác nhau.

Cần tư vấn cùng ThS.BS Lưu Quang Việt?

Bảo mật danh tính 100%! Nhắn tin ngay để được Bác sĩ Chuyên khoa Truyền nhiễm đánh giá nguy cơ phơi nhiễm, hướng dẫn xét nghiệm HIV Combo Ag/Ab và phác đồ PEP/PrEP/ARV.

Chat Zalo Bảo Mật
Tổng đài: 1900 1246

- Thức ăn có thể ảnh hưởng đến việc hấp thu, chuyển hóa, phân phối và thải trừ thuốc ARV. Một số thức ăn có thể làm gia tăng tác dụng của thuốc AVR. Ngược lại, một số có thể làm suy giảm tác dụng của thuốc. Thức ăn quá nhiều mỡ, dư thừa năng lượng, chứa quá nhiều protein sẽ làm giảm hấp thu thuốc PI indinavir. Một bữa ăn giàu lipid sẽ giúp gia tăng sinh khả dụng của tenofovir.

- Thuốc ARV có thể ảnh hưởng ngược lại quá trình hấp thu, chuyển hóa, phân phối và thải trừ chất dinh dưỡng được cung cấp từ thức ăn. Một số thuốc ARV ức chế men protease như ritonavir hay nelfinavir có thể làm thay đổi chuyển hóa mỡ, từ đó dẫn đến sự rối loạn mỡ máu. Sự rối loạn mỡ máu này có thể gia tăng nguy cơ của các bệnh tim mạch. Do đó, việc tiết chế các loại thực phẩm chứa chất béo bão hòa là vô cùng cần thiết trên những bệnh nhân đang điều trị thuốc AVR. Trên thực tế, rối loạn chuyến hóa mỡ đã được ghi nhận trên một số bệnh nhân sử dụng AVR. Ngoài ra, việc sử dụng một số thuộc AVR loại ức chế protease có khả năng làm thay đổi chuyến hóa carbohydrate, gây đề kháng insulin, từ đó gia tăng khả năng đái tháo đường.

- Các tác dụng phụ của thuốc ARV sẽ cản trở sự cung cấp và hấp thu chất dinh dưỡng. Do đó, chúng có thể gây giảm cân và suy dinh dưỡng nếu bệnh nhân không có một chế độ ăn uống hợp lý và tích cực. Ví dụ như zidovudine có thể gây chán ăn và nôn ói, didanosine có thể gây tiêu chảy, chán ăn và khô miệng. Để khắc phục tình trạng này, các bệnh nhân đang sử dụng zidovudine nên ăn những thức ăn nhẹ, có thể uống thêm nước trong bữa ăn để giảm bớt cmả giác nghẹn. Nếu tiêu chảy do tác dụng phụ của didanosine, bệnh nhân nên uống nhiều nước hơn để cải thiện tình trạng mất nước và điện giải. Ngoài ra, theo một số nghiên cứu đặt ra, việc điều trị thuốc AVR có thể tăng nguy cơ loãng xương. Vì vậy, việc cung cấp một chế độ dinh dưỡng giàu vitamin D và Calci cho bệnh nhân là không có gì thừa thải.

- Việc kết hợp thuốc ARV và một số loại thức ăn đồ uống có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Việc tiêu thụ các đồ uống chứa nhiều cồn trong khi đang sử dụng thuốc didanosine có thể gây viêm tụy, có thể dẫn đến tử vong nếu diễn tiến quá nặng.

3. Những thực phẩm nào nên cung cấp đầy đủ và những loại nào nên kiêng cữ trong quá trình điều trị ARV?

Tóm lại: 

Việc ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng sẽ giúp bệnh nhân HIV có khả năng cải thiện chất lượng sống và sức khỏe của mình. 

Lời khuyên của chúng tôi dành cho bạn:

Một số nguyên tắc dinh dưỡng chính yếu bao gồm:

• Sử dụng một thực đơn gồm nhiều rau, củ, quả, trái cây, ngũ cốc nguyên chất
• Chỉ ăn thịt nạc, tránh ăn các thịt mỡ, ưu tiên các thức ăn ít chất béo
• Hạn chế đồ ngọt, nước ngọt, và thức uống có nhiều đường
• Tuân theo chế độ ăn giàu đạm và vitamin, khoáng chất.

Nếu bạn cần tư vấn thêm qua điện thoại hãy liên hệ đến phòng khám của chúng tôi theo số 1900 1246