Tư vấn: Bị phơi nhiễm HIV có chữa được không?

Bác sĩ Chuyên khoa Truyền nhiễm giải đáp

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Thắc mắc của bạn cũng chính là thắc mắc chung của rất nhiều người. Chúng tôi sẽ giúp bạn có được câu trả lời qua một số thông tin dưới đây:

1. Trường hợp phơi nhiễm HIV
2. Phơi nhiễm HIV có chữa được không
3. Trường hợp nên điều trị HIV
4. Lưu ý khi điều trị phơi nhiễm HIV

1. Trường hợp được xem là phơi nhiễm HIV

Trường hợp được xem là phơi nhiễm HIV phải thỏa mãn 2 điều kiện sau đây:

- Nguồn gốc được cho là nguy cơ lây nhiễm: được kể đến nhiều nhất là máu, dịch âm đạo, tinh dịch và sữa mẹ. Các dịch cơ thể thông thường khác như mồ hôi, nước mắt, nước bọt, nước tiểu… được xem là không có nguy cơ lây nhiễm.

Cần tư vấn cùng ThS.BS Lưu Quang Việt?

Bảo mật danh tính 100%! Nhắn tin ngay để được Bác sĩ Chuyên khoa Truyền nhiễm đánh giá nguy cơ phơi nhiễm, hướng dẫn xét nghiệm HIV Combo Ag/Ab và phác đồ PEP/PrEP/ARV.

Chat Zalo Bảo Mật
Tổng đài: 1900 1246

- Các trường hợp khác: Vết thương hở, đâm xuyên da, tiếp xúc vào niêm mạc (mắt, mũi, miệng, âm đạo, hậu môn…).

Để có cái nhìn đầy đủ hơn về phơi nhiễm HIV và bệnh phơi nhiễm HIV, bạn có thể xem thêm thông tin tại bài viết:

• Bị phơi nhiễm HIV là gì
• HIV/AIDS là gì

2. Bị phơi nhiễm HIV có chữa được không?

Trên thực tế, phơi nhiễm HIV hoàn toàn chữa được, tuy nhiên điều này chỉ đúng trong trường hợp trước 72 tiếng (tính từ lúc tiếp xúc với đối tượng có nguy cơ). Sau 72 tiếng phơi nhiễm HIV không thể chữa được, trong trường hợp này để biết chính xác mình có bị nhiễm hay không thì bạn chỉ có thể đi xét nghiệm, và kết quả xét nghiệm chính là câu trả lời chuẩn xác nhất cho bạn.

Mời bạn tham khảo thêm địa chỉ xét nghiệm HIV tại "Làm xét nghiệm HIV ở đâu".

Nhưng có phải cứ xét nghiệm là cho ra kết quả chính xác 100% không?

Đây cũng là câu hỏi không ít bạn thắc mắc. Để biết kết quả chính xác 100% mình có bị nhiễm hay không, thì người bệnh phải đợi 6 tháng (tính từ lúc tiếp xúc với đối tượng có nguy cơ). Và đây là khoảng thời gian chờ đợi không hề dễ dàng đối với bất kì ai bị phơi nhiễm HIV.

Vậy thời gian nào thì có thể làm xét nghiệm?

Trên thực tế, xét nghiệm HIV có 3 cột mốc chính đó là 1 tháng, 3 tháng và 6 tháng. Bạn hoàn toàn có thể xét nghiệm được sau 1 tháng tính từ lúc tiếp xúc với đối tượng có nguy cơ, và tỉ lệ đạt khoảng 80% chính xác, đây là 1 con số cũng không hề nhỏ, nó cũng giúp cho chúng ta phần nào an tâm hơn. Cùng với đó là 3 tháng sẽ cho ra 90 – 95% tỉ lệ chính xác và 100% dành cho 6 tháng. 

Nếu người bệnh không muốn đợi 6 tháng mà họ muốn rút ngắn thời gian thì phải làm thế nào?

Theo như tâm lý người bệnh thì đợi chờ một ngày cũng là thời gian dài, chứ đừng nói là đến 6 tháng. Trong trường hợp này chúng ta cần điều trị phơi nhiễm HIV và đây được xem là biện pháp khẩn cấp, chứ không phải là một biện pháp để được sử dụng như là một phương pháp thường xuyên ngăn ngừa lây truyền HIV.

Cùng với sự phát triển của điều trị kháng virus bằng thuốc ARV, các nhà nghiên cứu đã thành công khi phát minh và đưa vào ứng dụng điều trị dự phòng sau phơi nhiễm (Post - exposure prophylaxis - PEP). Đây là một can thiệp y khoa dựa vào khả năng ức chế virus HIV của thuốc ARV.

Điều trị phơi nhiễm HIV chính là dùng thuốc ARV để ngăn ngừa. Nói một cách chính xác nhất đó là dự phòng sau phơi nhiễm (gọi tắt là PEP), là một phương pháp ngăn ngừa nhiễm HIV. Nó liên quan đến việc sử dụng một loại thuốc trong một  thời gian ngắn để điều trị HIV, được thực hiện rất sớm sau khi một người có thể đã tiếp xúc với virus.

PEP không phải là cách chữa trị HIV. PEP có thể ngăn ngừa HIV xâm nhập vào các tế bào trong cơ thể và ngăn chặn một người nào đó bị nhiễm HIV. PEP không hiệu quả 100%. Tuy nhiên, đã có rất ít báo cáo về nhiễm HIV sau khi sử dụng PEP. Để đạt hiệu quả cao nhất, bạn cần bắt đầu sử dụng nó càng sớm càng tốt sau khi tiếp xúc với đối tượng có nguy cơ. An toàn nhất là dùng trong vòng 72 tiếng.

Để làm rõ những thông tin trên, bạn có thể tra cứu thêm các thông tin:

• Thuốc chống phơi nhiễm HIV
• Cách dùng thuốc phơi nhiễm HIV
• Thuốc điều trị HIV ARV
• Cách điều trị HIV

3. Các trường hợp được khuyến cáo nên điều trị phơi nhiễm

- Nếu bạn có quan hệ tình dục với một người có HIV dương tính hoặc những người được cho là từ một quốc gia hoặc có nguy cơ thuộc nhóm có  tỷ lệ nhiễm HIV cao, ví dụ như từ Châu Phi cận Sahara hoặc một người đàn ông có quan hệ tình dục với nam giới (MSM). 

- Nếu bạn đã quan hệ tình dục bằng đường miệng với người đàn ông được biết là có HIV dương tính. Nguy cơ phơi nhiễm được đánh giá bắt đầu khi người đã xuất tinh vào miệng của bạn, hoặc chỉ khi miệng của bạn bị thương hoặc anh ta có tải lượng virus rất cao.

- Nếu bạn đã sử dụng chung kim tiêm, mà trước đây nó đã được sử dụng bởi người được biết là có HIV dương tính.

Lưu ý: trường hợp được khuyến cáo không cần điều trị phơi nhiễm là: nếu bạn quan hệ tình dục với người đang điều trị HIV và có tải lượng virus không phát hiện được.

4. Một số lưu ý khi điều trị phơi nhiễm HIV

- Việc dùng thuốc dự phòng phơi nhiễm HIV phải được chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa hoặc bác sĩ đã được tập huấn về chăm sóc và điều trị HIV. 

- Người phơi nhiễm không nên tự ý mua thuốc để dùng vì sẽ có những nguy hiểm không lường trước được. Ví dụ dùng thuốc không đúng phác đồ sẽ không có hiệu quả, dùng thuốc khi chưa xét nghiệm HIV, gan, thận... sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe trong quá trình điều trị. Thậm chí, việc tự mua thuốc ARV để uống theo mách bảo trên mạng có thể xảy ra nhiều tác dụng phụ hoặc tai biến nặng trong 28 ngày điều trị đó mà không có bác sĩ điều trị theo dõi và xử trí.

- Nên dùng thuốc liên tục trong 28 ngày. 

- Điều quan trọng là phải uống tất cả các liều, đúng lúc và đúng cách, để thuốc được đáp ứng tốt nhất. Có một số người sẽ thắc mắc

- Nếu bạn đã tiếp xúc với các loại chủng có khả năng đề kháng với một số loại thuốc chống HIV thì có thể việc điều trị phơi nhiễm sẽ không thành công.

- Để được các Bác sĩ chuyên môn cao hướng dẫn tận tình, giải đáp thắc mắc, hoặc có một phác đồ trình điều trị an toàn và hiệu quả thì hãy liên hệ với chúng tôi.

Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn ngừng điều trị đột ngột?

Việc ngừng điều trị sẽ làm tăng nguy cơ biến chứng quan trọng như tim, gan, thận và sẽ có tỉ lệ mắc ung thư cao hơn. Nếu bạn quyết định ngừng điều trị, thì tải lượng virus trong cơ thể bạn có thể sẽ hồi phục trong vòng một hoặc hai tuần. Nếu bạn tiếp tục điều trị, thì số lượng virus sẽ giảm trong một thời gian. Việc ngưng điều trị sẽ làm cơ thể dễ bị nhiễm trùng và mắc các căn bệnh khác. 

Điều gì sẽ xảy ra nếu quên hoặc uống thuốc trễ hơn từ 15 phút đến 30 phút?

Thực ra rất khó để có thế uống thuốc chính xác thời gian mỗi ngày. Nếu bạn lỡ quên, thì không nên để khoảng cách giữa 2 thời điểm quá cách xa nhau. VD: ngày đầu tiên bạn uống thuốc lúc 22h, thì ngày thứ hai, bất cứ lúc nào trong phạm vi từ 21h tối đến 23h sẽ không sao. Cách tốt nhất nên hạn chế quên liều. Nếu bạn quên trong khoảng thời gian ngắn thì không nên quá lo lắng, nhưng nếu khoàng cách giữa các lần uống cách xa nhau thì không nên uống gấp đôi liều.

Nếu bạn cần hỗ trợ thêm, bạn có thể liên hệ với Hello Doctor để nhận được sự hỗ trợ và tư vấn của các bác sĩ 1900 1246